Van big bang tot burn-out

Drie miljard jaar na de eerste eencelligen, tweehonderdduizend jaar nadat homo sapiens zijn intrede deed en anderhalve eeuw nadat Darwin zijn evolutietheorie ontvouwde, zijn we aan het einde gekomen van de evolutie as we know it. We zullen onderdeel gaan worden van een nieuw soort evolutie: een kunstmatige, gestuurd door de mens zelf.

Alleen heeft die mens zijn eigen toekomst nauwelijks onder controle. De wereld is in steeds hoger tempo steeds complexer geworden. Ons biologische stresssysteem heeft de grootst moge¬lijke moeite de snellere veranderingen in onze leefomgeving bij te houden. De digitale en de genetische revolutie, waar we middenin zitten en waarvan de gevolgen nog niet zijn te overzien, versterken dit gevoel van onzekerheid nog verder.

Het is dan ook geen toeval dat vier van de tien ernstigste medische aan-doeningen volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) psychiatrisch van aard zijn, met depressie op nummer 2. In Ons overspannen brein onderzoeken psychiater Witte Hoogendijk en journalist Wilma de Rek de alarmerende toename van depressie en andere stress-gerelateerde aandoeningen (van burn-out tot slapeloosheid) en alles wat daar overdadig tegen wordt ingenomen (van kalmeringsmiddelen tot alcohol).

De verhoogde stressgevoeligheid van tegenwoordig is niet los te zien van de evolutionaire wordingsgeschiedenis van de mens. Hoogendijk en De Rek leggen niet alleen uit waarom we zoveel moeite hebben de veranderingen in onze omgeving bij te houden, maar maken ook duidelijk hoe de nieuwste wetenschappelijke technieken ons kunnen helpen weer baas te worden in eigen brein.