Plastic Fantastic?

Plastics worden wel eens dé uitvinding van het industriële tijdperk genoemd. Tot 1856 worden alle materialen gemaakt door de natuur op een of andere manier te bewerken. De naar de VS uitgeweken Gentenaar Leo Baekeland neemt in 1907 het patent voor zijn uitvinding van de eerste synthetische kunststof: bakeliet. De isolerende, hitte- en vochtbestendige eigenschappen worden al snel gewaardeerd in de industrie. Maar ook in huishoudelijke context: stopcontacten, stofzuigers, scheerapparaten, strijkijzers... Niet veel later gaat de petroleumindustrie op zoek naar een bestemming voor de bijproducten van de verwerking van ruwe olie, zoals ethyleen. Polyethyleen of PE wordt een plastic megahit.[KD1]

Tijdens Wereldoorlog II worden er al veel kunststoffen gebruikt, zoals in parachutes en plexiglas. De heropbouw na oorlog betekent het begin van een ware plastic boom. Het vooruitgangsoptimisme is groot en de weg naar massaconsumptie ligt open.

Vandaag hebben kunststoffen een onmiskenbaar belang in allerlei sectoren. Van hartkleppen uit polymeer over computerchips tot plastic isolatiemateriaal. Toch heeft het onmisbare wondermateriaal een desastreuze impacht op het milieu; plastic vergaat niet.

Plastics zijn alomtegenwoordig. Kunststof is erfgoed. Eind 2024 pakt het Industriemuseum in Gent uit met een expo over de kunststoffenindustrie. Plastic fantastic biedt nu, via een ABC van van voorwerpen - ook een inkijk in het productieproces en de geschiedenis van een boeiende en levensnoodzakelijke nijverheid.