In de schaduw van de helden

?Mijn grootvader
stierf niet eerder dan
Franco. Hij was een
gebroken man, maar
hij was vastbesloten
zijn leven zo lang te
rekken dat hij niet
eerder begraven werd
dan zijn beul. Zes
maanden na de dood
van de caudillo stierf
Antonio Soto vredig
in zijn slaap. Na zijn
overlijden was hij meer
aanwezig dan ooit.
Naast de piano hing
zijn portret met die
starende, intrieste
blik van hem. Het
schilderij was gemaakt
door een Duitse antifascistische gevangene
in kamp Mauthausen.
Ze hadden het doek
jaren onder de grond
verstopt en na de
bevrijding in 1945
weer opgegraven.?
In de schaduw van
de helden is een
autobiografische
striproman, waarin
David Sala aan
de hand van zijn
jeugdherinneringen
op zoek gaat naar de
betekenis van zijn
beide grootvaders,
die zich tijdens de
Spaanse Burgeroorlog
en de Tweede
Wereldoorlog
tegen het fascisme
verzetten. Ze zijn voor
hem een voorbeeld
dat hij onmogelijk
kan evenaren, maar
het minste wat hij kan
doen is hun verhaal
doorvertellen, zodat
zij en hun offers niet
vergeten worden.
Door een beroep
te doen op de
verbeelding houdt
hij de gruwelijke
realiteit op veilige
afstand, terwijl hij die
tegelijkertijd des te
indringender voelbaar
weet te maken.