De wereld als constellatie

Wat betekent het om mens te blijven in een wereld vol systemen?

De moderne wereld wordt steeds meer bestuurd door regels, protocollen en algoritmes. Op scholen, in ziekenhuizen, bij bedrijven en bij overheden raken mensen verstrikt in systemen die alles meetbaar en controleerbaar willen maken. Waar ooit ruimte was voor een eigen oordeel, ervaring en improvisatie, rest nu het correct uitvoeren van een opdracht.

De spraakmakende Duitse socioloog Hartmut Rosa analyseert deze verschuiving als een beweging van situatie naar constellatie: levende, relationele contexten maken plaats voor vaste structuren die niets meer openlaten. Daarmee verdwijnt niet alleen de vrijheid om te handelen, maar ook de mogelijkheid van echte resonantie, van een wederkerige relatie met de wereld. In De wereld als constellatie laat Rosa zien hoe deze ontwikkeling onze tijdgeest bepaalt. Toch biedt hij ook hoop: herwaardering van vertrouwen, oordeel en speelruimte kan ons opnieuw leren omgaan met het onvoorspelbare en onbeschikbare.

Hartmut Rosa (1965) is hoogleraar sociologie in Jena. In Duitsland is hij een bekend intellectueel en ook internationaal is Rosa een veelgevraagd spreker, over onderwerpen die veelal te maken hebben met onthaasting en vervreemding. In het Nederlands verschenen eerder Leven in tijden van versnelling (2016), Onbeschikbaarheid (2022) en Democratie vraagt om religie (2023).